آموزش تعمیرات تخصصی خودرو ، فروش دیاگ
آموزش تعمیرات تخصصی خودرو ، فروش دیاگ
یاطاقان

به نام خالق دانش
  
 

MAFAK

 

مرکز اطلاعات فنی خودرو 

 

مجموعه مافک
 
....................... 
 

ياطاقان خودرو

 

در موتور هر جايي که دو سطح داشته باشد از ياطاقان استفاده مي شود.

اين نوع ياطاقان ها را ياطاقان هاي استوانه اي مي گويند زيرا مانند يک استوانه دور يک شفت گردنده قرار مي گيرد

چون لنگهاي ميل لنگ اجازه نمي دهند که ياطاقان ها مانند يک بوش کامل مدور وارد محورهاي ثابت و متحرک ميل لنگ شوند لذا اين بوشها به صورت دو قطعه نيم دايره اي ساخته مي شود.

 

ساختمان ياطاقان

پوسته ياطاقان از فولاد يا برنز ساخته شده است.

اين فولاد استحکام و مقاومت لازم را به ياطاقان مي دهد.

در روي اين قسمت يک يا چند لايه مواد یاطاقانی به ضخامت چند هزارم اينچ قرار گرفته است علت استفاده از مواد نرم در ياطاقان اين است که در صورت تاثير عوامل خارجي فقط مواد ياطاقاني از بين مي رود و ميل لنگ سالم خواهد ماند.

ياطاقان ها داراي شيار روغن بوده و اين شيار، روغن را در تمام سطح ياطاقان پخش مي کند.

 

مواد ياطاقان

مواد ياطاقان ها آلياژ فلزات سرب، قلع، مس، انتيموان يا فلزات سرب قلع جيوه کاليم آلومينيوم به نسبتهاي معين ترکيب مي شوند يا بابيت که در موتورهاي سبک بکار مي رود از يک لايه پوسته فولادي و يک لايه بابيت ساخته شده است.

در ساختمان بابيت از دو فلز اصلي قلع و سرب استفاده شده است.

در بعضي از ياطاقانها نسبت به نوع موتور دو يا سه لايه مواد ياطاقاني روي پوسته قرار دارد و در موتورهاي سنگين به چهار لايه در ياطاقان نيز مي رسد.

 

مواد ياطاقاني آلياژ مس و سرب

لايه نيکل

لايه آلياژ سرب، قلع، مس

مواد گردي قلع

 

خصوصيات يک ياطاقان خوب

ساختن يک ياطاقان ايده آل ساده نيست زيرا بالا بردن يک خاصيت در ياطاقان ايجاد معايب ديگر در آن مي کند در هر حال ياطاقان خوب بايد داراي مشخصات زيادي باشد که بطور خلاصه به آن اشاره مي شود.

 

مقاومت ياطاقان در مقابل فشار حمل بار و ضربات ناشي از احتراق

موتورهاي امروزي چون نسبت تراکمي بالا دارند بنابراين نيروي زيادي به ياطاقان وارد مي شود که حدود 200 کيلوگرم بر سانتي متر مربع مي باشد که ياطاقان اين بار را بايد تحمل کند.

 

نرمي و قابليت فرو بردن ذرات خارجي در ياطاقان

ذرات چرک و گرد غبار و خاک با هوا وارد موتور مي شود کاملا توسط صافي هوا گرفته نمي شود و با روغن حرکت کرده و مقداري از آن همراه روغن از داخل ياطاقان خارج نمي شود.

ماده ياطاقان طوري بايد باشد که بتواند اين مواد خارجي را در خود فرو ببرد تا ياطاقان و شفت از خراش برداشتن و سائيده شدن مصون بماند. پس ياطاقان به اندازه کافي بايد نرم باشد تا خاصيت فرو بردن مواد خارجي را در خود داشته باشد.

 

مقاومت در برابر خستگي در ياطاقان

هرگاه فلزي در معرض تنش هاي مداوم قرار بگيرد انعطاف پيدا کرده و خم مي گردد سپس اين فلز سخت شده ترک برداشته و يا شکسته مي شود.

لذا ياطاقان ها که در معرض بارهاي زياد هستند بايستي بتوانند در مقابل اين بارهاي متغير ايستادگي کنند بدون اين که به حد خستگي برسند و تمايل به ترک يا شکستگي از خود نشان ندهند

 

مقاومت در برابر خوردگي در ياطاقان

در اثر احتراق، مواد خورنده توليد مي شود که براي فلزات مفيد نيست همچنين بنزين هاي بدون سرب خاصيت شيميايي روغن را تغيير داده و حالت خورندگي ياطاقانها را افزايش مي دهند.

ماده ياطاقان بايد در مقابل اين خورندگي مقاومت داشته باشد.

در قديم از ياطاقان هاي مسي و سربي استفاده مي شد ولي امروزه از ياطاقان هاي آلومينيومي سربي استفاده مي شود.

اين نوع ياطاقان در مقابل خورندگي بهتر مقاومت مي کند

 

مقاومت در مقابل سائديگي در ياطاقان

ماده ياطاقان بايد به اندازه کافي سخت و محکم باشد تا به سرعت سائيده نشود از طرف ديگر بايد به اندازه کافي نرم باشد تا توانايي فرو بردن و انطباق داشته باشد

 

قابليت هدايت حرارتي

کليه ياطاقان ها در اثر گردش ميل لنگ ايجاد حرارت مي کنند لذا مواد ياطاقاني بايستي قابليت هدايت حرارتي بيشتري داشته باشند تا بتوانند حرارت را انتقال دهند

 

روغن کاري ياطاقان ها

از مدار اصلي روغن مسيري به کپه هاي ثابت روي بلوک راه دارد که روغن از آن مسير وارد سوراخ مجراي روغن ميل لنگ شده و سطح کليه ياطاقان ها را روغن کاري مي نمايد.

اين روغن بصورت قشر نازکي (فيلم روغن) به سطوح متحرک محور ميل لنگ و سطوح ثابت ياطاقان مي چسبد و در اثر فشار مدار روغن ميل لنگ در بستري از روغن بصورت شناور مي چرخد.

در ابتداي کار ميل لنگ در اثر نيروي وزن خود در روي کف ياطاقان قرار دارد.

به محض روشن شدن موتور روغن در اثر چسبندگي به سطوح تماس مانند گوه اي ميل لنگ را بلند کرده و در وسط ياطاقان نگه مي دارد اصطکاکي که به اين صورت ايجاد مي شود اصطکاک غلظتي روغن بوده و اگر به علت تشکيل نشدن قشر روغن فلز ميل لنگ با فلز ياطاقان تماس بگيرد نيروي اصطکاک بالا رفته و گرماي ياطاقان بحدي مي رسد که بابيت را ذوب کرده و صداي ناشي از ياطاقان سوزي بگوش مي رسد.

بين پوسته ياطاقانها و ميل لنگ خلاصي مجازي وجود دارد که اصطلاحا اين خلاصي را فاصله روغن نيز مي گويند.

هر چه اين خلاصي بيشتر باشد روغن به سرعت از ياطاقان ها خارج مي شود اندازه اين خلاصي در موتورهاي مختلف متفاوت بوده و حدودا يک هزارم اينچ يا سه صدم ميليمتر بيشتر معمول نیست در صورتي که آن خلاصي دو برابر گردد مقدار ريزش روغن 5 برابر مي شود.

افزايش خلاصي روغن سبب نرسيدن روغن به ياطاقان ها مجاور مي گردد زيرا پمپ روغن فقط مقدار معيني از روغن را مي تواند جابجا کند در نتيجه بيشتر روغن ها از ياطاقان هاي نزديک مجراي روغن بيرون ريخته و به ياطاقان هاي دورتر کمتر روغن مي رسد.

کاهش خلاصي روغن در ياطاقانها سبب مي شود که عمل روغنکاري صحيح انجام نگرفته و سائيدگي آنها سريع تر شود.

همچنين مقدار روغن که به ديواره سيلندر پاشيده مي شود کافي نبوده و روغنکاري ديواره سيلندر و رينگ ها بخوبي انجام نمي شود در ضمن زماني که لقي ياطاقانها زياد باشد بجز اينکه روغن ريزي موتور زياد مي شود و فشار روغن پايين مي آيد، افزايش روغن به ديواره سيلندر زياد مي شود که باعث روغن سوزي موتور مي گردد.

 

ياطاقان هاي پين دار و ياطاقان هاي خاردار

در بعضي از موتورها ياطاقان هاي اصلي بوسيله سوراخي که دارند در پين جا ياطاقاني قرار مي گيرند که از چرخش ياطاقان جلوگيري شود در ضمن در بيشتر موتورها از ياطاقان هايی استفاده مي شود که يک طرف پوسته ياطاقان بصورت خاردار ساخته مي شود که در شيار جا ياطاقان قرار گرفته و حرکت چرخشي آن را ضامن مي کند.

 

پيش بيني لبه اضافي ياطاقان

پوسته ياطاقان ها بايد به خوبي با جا ياطاقاني تماس بگيرد تا اولا بطور کامل گرماي ايجاد شده را از طريق جا ياطاقاني انتقال دهد و نسوزد ثانيا با داشتن تکيه گاه مناسب مي تواند نيروي وارده را به جاياطاقاني متصل نموده و خراب نشود

براي اطمينان از تکيه نمودن کامل پوسته ياطاقان، بهتر است لبه هاي نيمه ياطاقاني پايين را به اندازه دو صدم تا هفت صدم ميليمتر از لبه هاي کپه ياطاقاني بلندتر تنظيم کنند

با اين عمل در صورت سفت کردن ياطاقان نيروي اوليه به پوسته ياطاقان وارد شده و آن را بخوبي به تکيه گاهش مي فشارد.

يک چنين ياطاقاني نيروي وارد به محور را بطور يکنواخت در جهت شعاعي به جا ياطاقاني انتقال مي دهد. 

عيب هاي ياطاقانها

خراشهاي بوجود آمده توسط ذرات خارجي.

 

شکل ظاهري 

خراشهاي بوجود آمده در امتداد سطح داخلي ياطاقان.

پديد آمدن حفره هايی بر روي سطح داخلي ياطاقان

علل پيدايش 

آلودگي روغن.

تميز نکردن دقيق قطعات موتور هنگام مونتاژ آن.

وارد شدن بار به لبه هاي ياطاقان.

 

شکل ظاهري 

ايجاد شدن خراشهاي شديد در يک طرف هر دو نيم ياطاقان

علل پيدايش 

مخروطي بودن محل تماس ميل لنگ با ياطاقان متحرک.

مخروطي بودن نشيمن ياطاقان ثابت.

بزرگتر از حد معمول بودن شعاع گردي ميل لنگ.

خوب موازي نبودن صحيح ميل لنگ.

کج بودن شاتون.

بوجود آمدن خراشهاي شديد در قسمت مياني و همچنين امکان ترک برداشتن لايه رویي ياطاقان.

کنده و جمع شدن لايه روِیي ياطاقان.

 

شکل ظاهري 

سائيدگي شديد موضعي در قسمت مياني ياطاقان بطوريکه وارد شدن بار بيش از حد مجاز بر ياطاقان به ترک برداشتن و ايجاد شکاف در لايه رویي ياطاقان مي انجامد.

جابجايي موضعي فلز سطح رویي ياطاقان

علل پيدايش 

محدب بودن محل تماس ميل لنگ با ياطاقان متحرک.

محدب بودن نشيمن ياطاقان ثابت.

ايجاد سائيدگي هايي به شکل نوار نازک در قسمت انتهايي ياطاقان.

 

شکل ظاهري 

سائيدگي شديد به صورت اثري نازک در قسمت انتهايي ياطاقان بدين ترتيب که بين لبه ياطاقان و اثر بوجود آمده به علت سائيدگي اثري ديگر از منتبح از حرکت ميل لنگ مشاهده نمي شود.

اثرهاي بوجود آمده به علت سائيدگي مي توانند در يک انتهاي ياطاقان ظاهر شوند

علل پيدايش 

ميل لنگهاي که ناصحيح صيقل داده شده اند.

جابجا شدن کپه شاتون.

 

شکل ظاهري 

سائيدگي لايه روي ياطاقان بر اثر ايجاد اصطکاک شديد در اطراف سطح هاي بر روي هم افتاده دو نيم ياطاقان بطور قرينه

علل پيدايش 

جابجا شدن کپه شاتون بر اثر اشتباه مونتاژ کردن آن.

زنگ زدگي.

 

شکل ظاهري 

خورده شدن و از بين رفتن سطح رویي ياطاقان بصورت سوراخهاي پراکنده و يا بطور کامل

علل پيدايش 

بکار بردن مواد اضافي در روغن که هماهنگي لازم را با نحوه عمل روغن ندارد.

آلوده شدن روغن توسط ورود احتمالي مواد قليايي از طريق واشرها.

بموقع عوض نکردن روغن.

اشتباه قرار دادن ياطاقان در محل نشستن آن در رابطه با سوراخها تامين کننده روغن.

 

شکل ظاهري 

سائيده شدن و خوردگي شديد سطح داخلي ياطاقان بعلت نرسيدن روغن لازمه به آن

علل پيدايش 

توجه نکردن و عدم دقت کافي در هنگام قرار دادن و مونتاژ کردن ياطاقان ها.

اشتباه مونتاژ کردن در رابطه با ميله کوتاه (خار) نگهدارنده ياطاقان.

 

شکل ظاهري 

به علت بلندتر از حد معمول بودن ميله کوتاه (خار) نگهدارنده در محل جا افتادن اين خار در پشت ياطاقان.

همين امر موجب اصطکاک زياد و سائيدگي موضعي در همين قسمت سطح رویي ياطاقان مي گردد

علل پيدايش 

اشتباه مونتاژ کردن و بلندتر از حد لازم بودن (خار) نگهدارنده ياطاقان. 

اطلاعات تماس
تلفن 44273327-021
تلفن 44272171-021
موبایل 09195787327
موبایل 09195787427
واتساپ 09195787327
شبکه های اجتماعی
اینستاگرام
اینستاگرام
واتساپ
تلگرام
مجموعه مافک ( مرکز اطلاعات فنی خودرو )

مرکز آموزش : تهرانپارس

مرکز فروش : ستارخان


اول : هماهنگی

دوم : تعیین زمان بازدید

سوم : ارسال آدرس برای شما

چهارم : بازدید شما از آموزشگاه ، تعمیرگاه و مرکز فروش ما

پنجم : تایید کیفیت از سوی شما

ششم : بستن قرارداد

هفتم : پرداخت هزینه از سوی شما

هشتم : شروع آموزش یا تحویل تجهیزات از فردای قرارداد

اطلاعات تماس
تلفن ثابت 02144273327
تلفن ثابت 02144272171
موبایل 09195787327
موبایل 09195787427
واتس اپ 09195787327
تلگرام mafak_khodro
اینستاگرام mafak_khodro
اینستاگرام mafak.khodro
ایجاد شده توسط آپوق Design & Develope: APOOQ